Kars’ta 2026 yılı yerel kalkınma teşvik başvuruları başladı

Genel Sekreter Karaca konuşmasında şu ifadeleri kullandı. “Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı geçen yıl itibariyle yeni başlamış olan yeni bir sistem. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından uygulanan sistem 2025 yılı Haziran ayı itibariyle uygulanmaya başladı. Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı'nın temel amacı illerin kendi potansiyellerini ortaya çıkarmak, mekansal bir analizle mevcut illerdeki harekete geçmesi, harekete geçtiğinde etkisi en yüksek olan sektörlerin iş kollarını tespit ederek bu iş kollarının yatırıma dönüşmesini sağlamak. Biz de Serhat Kalkınma Ajansı olarak 2025 yılında bu programa başladık. 2026 yılında ise Mart ayı itibariyle Yerel Kalkınma Hamlesi teşvik programına başvurular başladı. Teşvik programında yapacağımız işleri, Kars olarak yapacağımız yatırım konularını şu şekilde belirledik. Öncelikle belirleme esaslarından da biraz bahsetmek istiyorum. Yerel Kalkınma Hamlesi teşvik Program kapsamındaki yatırım konuları belirlenirken başta ticaret ve sanayi odamız, iş insanlarımız, iş insanları ile ilgili kuruluşlarımız, mülki idare amirlerimiz başta olmak üzere paydaşlarımızla yaptığımız görüşmeler neticesinde yatırım konularını belirledik. Bu yatırım konularını da en son yönetim kurulumuzda tartışarak, değerlendirerek nihayete erdirdik. Bu vesileyle dört yatırım konusunu belirlemiş olduk. Dört yıldız ve Konaklama tesisi 1. yatırım konumuz. Burada amacımız Kars ilimizde, ilçelerimizde dahil olmak üzere turizm sektöründeki ivmelenmeyi daha da geliştirmek, turizmde hizmet kalitesini arttırmak. Bilindiği üzere Kars ilinde merkez ilçemizde şu an 5 yıldızlı bir otelimiz yok. Buradaki önceliklerimizden bir tanesi Kars merkezli 5 yıldızlı otel özellikle de zincir otellerden bir tanesini şehrimize kazandırmak. Aynı şekilde ben belki Arpaçay, Sarıkamış, turizmde çok ciddi adımlar atıldı. Sarıkamış Kayak Merkezi'nde geçen yıl valiliğimizin de vekilimizin de desteğiyle ortaya konan suni karlamayla birlikte çok büyük bir ivmelenme yakalandı. Biz burada tabii yatak kapasitesini ve niteliğini artırmayı amaçlıyoruz. Tabii bu şehir merkezi Sarıkamış ve Arpaçay'a diğer ilçelerimizi de dahil etmek istiyoruz. Dolayısıyla 4 yıldızı da bu günkü yatırım konularımıza eklemiş olduk. Merkezdeki 4 yıldızlı yatırımın amacı da şu merkezimizde özellikle eski tescilli Baltık mimarisi dediğimiz tescilli yapılarımız oldukça fazla. Bunu da turizm sektörüne kazandırmak istiyoruz. Burada amacımız bu eski tarihi taş yapıları, Baltık mimarisi tarzı yapıları 4 yıldızlı otellere dönüştürerek bunların da yerel kalkınma teşvik programında desteklenmesi amacıyla bu 4 yıldız konusunu gündeme getirmiş olduk. Şu an nihayet tek cümleyle söyleyecek olursak yerel kalkınma hamlesindeki 1. yatırım konumuz 4 yıldız ve üzeri konaklama tesisidir. 2. yatırım konumuz asgari 300 büyükbaş et yönlü veya süt yönlü işleme tesisi yatırımı. Burada da amacımız Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı'ndaki 2. yatırım konumuz Asgari 300 büyükbaş, et veya süt yönlü entegre hayvancılık yatırımı. Burada da biliyorsunuz memleketimiz, Kars'ımız özellikle tarım ve hayvancılık bölgesi. Ekonomimizdeki en önemli iktisadi çalışma bu alanda. Biz de büyükbaş hayvancılıkta Türkiye'nin en öncü illerinden biriyiz. Şu an büyükbaş hayvancılık varlığı itibariyle Türkiye'nin en önemli 6. iliyiz. Yaklaşık 650.000 büyükbaş hayvan varlığıyla bu potansiyelimizi değerlendirmek istiyoruz. Tabii her ne kadar  6. büyük il olsak da biz süt arzında bölgedeki işletmelerimize gerekli süt arzını yapamıyoruz. 62 tane süt işleme tesisimiz var. Süt işleme tesislerimizin bir kısmı süt arzının yetersizliğinden kaynaklı olarak özellikle kış döneminde peynir üretimi veya süt işleme faaliyetini gerçekleştiremiyorlar. Bu nedenle biz burada süt işletmeciliğini de işin içine dahil ederek teşvik hesaplarına dahil ederek süt arzını artırmak istiyoruz. Bir taraftan da bölgemizdeki besi yönünde yapılan hayvancılığın katma değeri ilimizde tutmak istiyoruz. İlimizde yapılan büyükbaş hayvancılıkta özellikle besi materyalleri belirli bir olgunluğa geldikten sonra batı illerimize sevk ediliyor ve orada besiye tutularak işleme tabi tutuluyor. Bizim buradaki bu entegre besi hayvancılığı yatırımındaki amacımız da bu besi işlemlerinin ilimizde yapılması, işleme kesin sağlam sucuk, sosis, pastırma gibi, kavurma gibi işlemlerin ilimizde yapılması. Dolayısıyla bu ikinci yatırım konumuzda bu şekilde belirlenmiş olduk. Yerel Kalkınma Hamlesi teşvik programı kapsamındaki üçüncü bir yatırım konumuz entegre kaz işleme tesisi, kaz ve kaz ürünleri yatırımı. Kars ilimiz Türkiye'de kaz yetiştiriciliğinde, kaz varlığında veya kazın gastronomi turizminde kullanılması manasında önde gelen ilimiz. Kaz varlığı açısından yaklaşık Türkiye'nin kaz varlığının %40'ı 42'si Kars ilimizde üretilmekte. Biz hem yetiştiricilikte hem de bu kazın gastronomi unsuru olarak kullanılmasında çok önemli bir konuma sahibiz. Bilindiği üzere coğrafi işareti bir ürünümüzdür. Biz bu varlığı tabii daha da artırarak geliştirmek, bu konudaki iddiamızı daha da büyütmek amacındayız. İlimizde her ne kadar kaz üretiminde Türkiye'nin en önemli ili olması olmasıyla birlikte entegre bir kaz yetiştiriciliği işletmemiz bulunmamakta. Ancak kazın kesildikten sonra etinin, ciğerinin, bağırsaklarının, sakatatının veya tüyünün değerlendirilmesi noktasında entegre bir işletmemiz bulunmamakta. Biz burada kazda daha nitelikli, daha büyük kapasiteli işletmelerin kurulması ve mevcut işletmeler de dahil olmak üzere kaz ürünlerinin işlenmesini amaçlamaktayız. Dolayısıyla seçtiğimiz bu 3. yatırım konusu da bu şekilde. 4. yatırım konumuzda kavılca buğdayından dondurulmuş ürünler imalatı şeklinde bizim bölgemiz yine Kars ilimiz ve Ardahan'la birlikte kavılca Buğdayın üretiminde en önemli zaten bizim bölgemize özgü bir buğday türüdür kavılca buğdayı. Yaklaşık 13.000 yıllık bir geçmişe sahip genetiği bozulmamış ata tohumumuzdur. Bu ata tohumumuz son 10 yılda tarım il müdürlüklerimizle özellikle valiliklerimizle yapılan koordinasyon içerisinde yapılan çalışmalarda üretimi oldukça artmıştır. Biz bunun katma değerinin aynı şekilde kaz ürününde olduğu gibi artırılarak daha ticari katma değeri yüksek ve bu katma değerinin de elinde kalacak şekilde bir işleme tabi tutulmasını istiyoruz. Hali hazırda bu buğdaydan üretilen ürünlerimiz kavılca unu ve kavılca bulguru. Tabii bunu bir adım öteye götürerek kavılca unundan işleyerek pizza hamuru gibi sağlıklı atıştırmalıklar gibi ürünlere çevirmek istiyoruz. Dolayısıyla burada yapacağımız bu teşvik kapsamında yapılacak yatırımla desteklenecek hususlar buğdayı un haline getirdikten sonra makarna gibi dondurulmuş ürünler gibi sağlıklı Farklı atıştırmalar gibi ürünlere çevrilmesini amaçlamakta. Bu 2026 yılındaki dört yatırım konumuz bu şekilde. Yerel kalkın yerel kalkınma hamlesi teşvik programındaki destek unsurlarından da kısaca bahsetmek istiyorum. Buradaki destek unsurları bir KDV istisnası yani yatırımcımız yaptığı yatırımı yaparken KDV'den muaf olacak. Herhangi bir KDV vergisini devlete ödemeyecek. Bu şekilde birinci Destek unsuru bu şekilde. İkinci destek unsuru gümrük vergisi muafiyeti. Bu yatırımları yaparken yurt dışından alması gereken makine tesisat bu kapsamda gümrük vergisi muaf olacak. Üçüncü yatırım destek unsurumuz vergi indirimi. Yatırım yapılırken devletin bir vergi indirimi desteği söz konusu olacak. Bir örnek vermek gerekse bu yatırımlardan bir tanesini 200 milyon lira gibi bir sabit yatırımla yapıldığını düşünelim. 200 milyonluk yatırımın %50'si yani yarısı 100 milyon lirası yatırımcı tarafından önümüzdeki yıllarda vergiden düşürülecek. Bu ne demektir? İşletme karı elde ettiğinde devlete bir vergi ödemesi vergi borcu çıktığında bu borçtan yaptığı yatırımın yarısı kademeli olarak her yıl belli bir oranda düşülecek ve en nihayetinde 200 milyonluk yatırım örnek verdiğim için rakamdır öyle söylüyorum. 100 milyon lira gibi bir vergi indirimini 10 yıl içerisinde kullanılabilecek. Yine çalıştırdığı işçilerin, personelin, SGK işçi payını ve işveren payını bu kapsamda yatırımcı ödemeyecek. Bunun yerine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bu SGK işçi payını ve işveren payını birini 12 yıl, birini de 10 yıl olmak üzere de işçi adına, işveren adına devletimize ödeyecek. Bir diğer destek unsurumuz faiz desteği. Burada yatırımcı yatırımını yaparken kredi kullanmak isterse kredi kullanmak durumunda kalırsa yaptığı yatırımın %70'i kadar kredi kullanabilecek. Biraz önceki 200 milyon liralık örneği söylemek gerekirse 200 milyon liranın %70'i 140 milyon lira. Yani 140 milyon liraya kadar bir bankadan kredi kullanabilecek. Kullandığı kredinin de faiz giderinin %40'ını teşvik kapsamında destekli olarak geri almış olacak. Yani ödediği faizin %40'ını bu maksimum 20 puan ediyor. Bunu geri alacak. Yine bir örnekle açıklamak gerekirse yatırımcı krediyi kullandı. Bankayla kredi faizini %50 oranından yıllık anlaştı. Bunun %40'ı 20 puana denk geliyor. Zaten üst limit değil 20 puan. 20 puanı devletimiz yatırımcıya faiz giderini 20 puan karşılığını geri verecek. Bir diğer destekli unsurumuz ise yatırım yeri. Burada yatırım yeri sanayi yatırımlarında imalat sanayi ile ilgili yatırımlarda OSB'lerdeki rezerv alanlarda imalat sanayi dışındaki alanlarda yatırım yeri ise Çevre Şehircilik Bakanlığı'nın Çevre Şehircilik İl Müdürlükleri bünyesinde bulunulan Milli Emlak Genel Milli Emlak Müdürlükleri üzerinden mevcut hazine arazilerinin kullanılması şeklinde olacak. Burada yatırımcı teşvik belgesini aldıktan sonra bu belgeyle birlikte Milli Emlak Müdürlüklerine başvurarak kendi yatırımına uygun önlenebilecek arsalardan birinin tahsili için süreçleri yürütecek. Tabii faiz desteğinden biraz önce bahsettim. Bu faiz desteğinin bir alternatifi var. Yatırımcı eğer faiz desteğinden yararlanmak istemiyorsa buna bir alternatifte hibe desteği var. Onu da bir örnekle açıklamak gerekirse ise makine aldığı makine ekipmanların, yatırımda aldığı makine ekipmanların %25'ini değeri her bir makine ekipmanının için değeri ₺2.500.000'yı geçen her bir makine ekipmanı için %25'ini hibe olarak alabilecek. Ancak bu makine ekipmanı desteğinde özellikle vurgulamak istediğim şu. Ya faiz desteğini seçecek ya da makine ekipmanı için hibe desteğini seçecek. İkisinden aynı anda yararlanamıyor. Tabii bu süreç 2030 yılına kadar bu yeni teşvik süre Sürecinin devam ettirilmesini düşünüyoruz. Her yıl Ocak ayında Serhat Kalkınma Ajansı olarak bizler ilimizdeki paydaşlarımızla görüşerek iş insanlarımızla, Sanayi ve Ticaret Odamızla, valimizle, görüşerek sektör temsilcileri ile görüşerek uygun yatırım alanlarını tekrardan belirleyeceğiz ve bu yatırım alanlarına yönelik her yıl yeni bir süreç başlamış olacak. Bizim 2026 yılı itibariyle Mart ayı itibariyle bu yeni destek süreci başvuruları başladı. Ve bu başvuruların 75 günlük bir süreç sürmesi planlanıyor. Yani 15 Mayıs tarihinde son başvuruda tabii. Biz yatırımcılarımızdan özellikle 15 Mayıs'a kadar düşündükleri yatırımların ön başvurularını yapmalarını istiyoruz. Bu çok kolay bir süreç. Çok vakitlerini almayacak. Özellikle bu alanlarda yatırım yapmak isteyen yatırımcılarımız yerel kalkınma hamlesi.gov sanayi.gov.tr web sitesine girerek buradan başvurularını yapabilecekler. Ön başvuruda tutular çok kolay. Yaklaşık her bir işletmenin 15 dakikasını, yarım saatini alabilecek bir prosedür. Sisteme girdiğinde kendisi işletme bilgilerini E-TUTUS dediğimiz sistem üzerinden çekecek. Orada şirket bilgileri bu şekilde gelecek. Sonra da bu dört yatırım konusundan hangisini seçiyorsa kapasitesini, sabit yatırım tutarını, inşaat harcaması miktarını, bina, makine ekipman harcama miktarını seçecek ve kendi yatırım konusuyla ilgili kısaca bir bilgi verecek. Ne kadar kişiyi istihdam edeceğini belirtecek ve ön başvurusunu yapacak. Biz ajans olarak 15 Mayıs'tan sonra gelen bu başvuruları inceleyeceğiz. Eğer bilgi eksikliği noktasında başvuru formlar ki bunlar yaklaşık 3 sayfalık formlar. Bir açıklama gerekiyorsa yine başvuru sahibi iş insanlarımızdan bir 10 gün içerisinde başvurularını revize etmek için fırsat vereceğiz. Burada bir eksik bilgi varsa fırsat vereceğiz. Daha sonrasında yine yatırımcıdan yaklaşık 2 aylık bir süre Süreçte bu iş konusuyla ilgili, yatırım konusuyla ilgili saydığımız dört yatırım konusuyla ilgili fizibilitelerini sunmak sunmalarını isteyeceğiz. Yatırımcılarımız iki ay içerisinde fizibilitelerini sunacaklar. Ajans bu fizibiliteleri alıp değerlendirecek ve yönetim kurulunda bunların uygunluğuyla ilgili değerlendirmelerini yapacak. Yönetim kurulumuzda değerlendirmesini yaptıktan sonra bakanlığa teşvik ve son değerlendirme yapılması ve teşvik belgesinin düzenlenmesi için gönderilecek. Bu bahsettiğimiz süreçler başvuru süreçleri süreci ile birlikte yaklaşık bir 5 aylık bir süreç. 5 ay içerisinde yatırımcının tesvik belgesini alıp yatırıma yatırımına başlamasını öngörüyoruz. Biz tabii ajans olarak buradaki bakış açımız, bölge hepsi bizim gelişmesi, bölgemizin kalkınması olduğu için burada iş insanlarımızın sorularını cevaplamak, gerekse başvuru süreçlerine doğrudan destek vermek gibi bir görevimizde bulunuyor. Biz onlara bu konularını da elimizden geldiğince destek vereceğiz. Takıldıkları noktalarda da bizzat bizim ofislerimizi ziyaret ederek, ajansımızı ziyaret ederek bizlere sorularını yöneltebilirler. Hatta ve hatta gerekirse bilgisayarlarında bizi buraya getirip başvuruda karşılaştıkları hususlara biz bir doğrudan destek sağlayabiliriz. İnşallah 2020 yılı 6 yılı yerel kalkınma hamlesi programının Kars ilimize, bölgemize faydalı olmasını, yeni yatırım konularına yatırıma dönüştürülmesini sağlayacak bir süreç olacaktır diye düşünüyorum.”